ناصر الدين انصارى قمى
471
اختران فقاهت ( فارسى )
زاهد و عالمى عابد بود و سالها در مركز سلطنت ايران به مرافعه و فصل خصومات گذرانيد و در امتداد آن زمان ، ذيل ديانت او را به هيچ تهمت نتوانستند آلوده ساخت . . . » . « 1 » برادر ايشان آيت اللّه سيد محمّد جعفر كاشانى ( د . 1317 ه . ق ) نيز از فقها ، دانشمندان و صاحب تأليفات فقهى مانند رسالهء ميراثيه و رسالهء شرطيه بود كه هر دو در 1315 ه . ق به چاپ رسيد . وى از شاگردان مبرز مرحوم ملا على مدد ساوجى به شمار مىرفت . او در پايان زندگى خويش به كربلا مهاجرت كرد و از عالمان آن شهر به حساب آمد . فرزند دانشمندش آقا سيد محمّد رضا ، شاگرد پدر خويش و شاگرد و داماد آيت اللّه سيد مصطفى كاشانى بوده است . « 2 » تحصيلات آيت اللّه حاج سيد مصطفى كاشانى ، 7 ساله بود كه به تحصيل علوم دينى روى آورد و نزد پدر بزرگوارش به آموختن مقدمات و ادبيات پرداخت . با آنكه كودكى بيش نبود ، اما علاقهاش به درس باعث كنارهگيرى وى از مردم و انزواى او شده بود . « 3 » در 20 سالگى به اصفهان مهد علمودانش و حوزهء علميهء مشهور ايران در آن زمان كوچيد و نزد علماى بزرگ و استادان نامآور آن به فراگيرى فقه ، اصول ، كلام ، فلسفه ، رياضيات ، حكمت و منطق پرداخت ، و اين همه 4 سال به طول انجاميد . او به خاطر داشتن هوش و استعداد سرشار ، حافظهء قوى ، و شور و شوق بسيار در اين مدت گوى سبقت را از همگنان ربود و درحالىكه 24 سال بيش نداشت ، در حوزهء علميهء اصفهان مشهور شد و مورد توجه همگان قرار گرفت . « 4 » سپس در
--> ( 1 ) . اعتماد السلطنة ، چهل سال تاريخ ايران ، ج 1 ، ص 215 . ( 2 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ج 1 ، صص 292 - 293 ؛ حرز الدين نجفى ، معارف الرجال ، ج 2 ، ص 219 ؛ شريف كاشانى ، لباب الالقاب ، ص 78 . ( 3 ) . خاقانى نجفى ، شعراء الغرى ، ج 11 ، ص 324 . ( 4 ) . همان ، تهرانى ، نقباء البشر ، ج 5 ، ص 57 .